Het aantal gemelde arbeidsongevallen in Nederland is opnieuw gestegen. Volgens het jaarverslag 2024 van de Nederlandse Arbeidsinspectie gaat het om een toename van 11%, met name in de sectoren bouw, industrie en logistiek. En lang niet alle arbeidsongevallen worden gemeld…
Voor werkgevers zijn de gevolgen fors, zeker wanneer de Arbeidsinspectie na onderzoek een boete oplegt of het werk stillegt. Het bestuursrechtelijke traject dat daarop volgt is allesbehalve vrijblijvend.
Tegelijkertijd verdient ook de positie van de werknemer aandacht. Achter ieder arbeidsongeval gaat vaak persoonlijk leed schuil, met gevolgen als letsel, inkomensverlies of een slepend re-integratietraject.
Wanneer moet u als werkgever een ongeval melden bij de Arbeidsinspectie?
De werkgever is verplicht om ernstige arbeidsongevallen, zoals ongevallen die leiden tot de dood, blijvend letsel of ziekenhuisopname, direct te melden aan de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Dit is vastgelegd in artikel 9 van de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet). Het niet naleven van deze meldingsplicht kan leiden tot boetes oplopend tot maar liefst €50.000. Verder geldt dubbele meldingsplicht bij uitzendkrachten. Zowel de inlener als de uitlener moet het ongeval melden om onderrapportage te voorkomen.
Wat zijn uw rechten als werknemer na een arbeidsongeval?
Een werknemer die tijdens het werk gewond raakt, kan een schadevergoeding vorderen voor zowel materiële als immateriële schade, zoals medische kosten, inkomensverlies en smartengeld. De werkgever is op grond van artikel 7:658 BW aansprakelijk, tenzij hij kan aantonen dat hij zijn zorgplicht is nagekomen of dat sprake was van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.
Daarnaast heeft de werknemer recht op begeleiding bij re-integratie, zoals aanpassingen van de werkplek of ander passend werk. Juist dan is deskundige steun van een advocaat die verstand heeft van zowel arbeidsrecht als bestuursrecht wel zo prettig.
Wat moet de werknemer zelf doen om een arbeidsongeval te voorkomen?
Voorkomen is beter dan genezen, dat geldt zeker op de werkvloer. Tegelijkertijd geldt dat de werknemer niet alleen rechten heeft, maar ook verplicht is om zorgvuldig te handelen. Volgens artikel 11 van de Arbeidsomstandighedenwet moet de werknemer, overeenkomstig zijn opleiding en de door de werkgever gegeven instructies, naar vermogen zorg dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid én die van anderen.
Dat betekent onder meer: het juist gebruiken van arbeidsmiddelen en gevaarlijke stoffen, het op correcte wijze gebruiken en opbergen van persoonlijke beschermingsmiddelen, het niet onnodig verwijderen of aanpassen van beveiligingen, het volgen van instructies en trainingen, en het direct melden van onveilige situaties. Ook moet de werknemer, indien nodig, meewerken aan de uitvoering van arboverplichtingen door de werkgever, de arbodienst of andere deskundige personen. Deze verplichtingen dragen bij aan een veilige werkomgeving voor iedereen.
Wat doet de Arbeidsinspectie na een arbeidsongeval?
Bij een ernstig ongeval op de werkvloer is de werkgever verplicht om dit direct te melden bij de Arbeidsinspectie. Na zo’n melding volgt in de meeste gevallen een inspectie op locatie. De inspecteur onderzoekt of er sprake is van een overtreding van de Arbowet en bekijkt of de werkgever voldoende heeft gedaan om risico’s te beperken. Dat betekent: een actuele risico-inventarisatie (RI&E), duidelijke werkinstructies, toezicht op naleving en een veilige inrichting van de werkplek.
De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een arbeidsongeval of een overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) direct ingrijpen. Ontbreekt een verplichte Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E), of wanneer één of meer overtredingen van de arbeidsomstandighedenwetgeving worden vastgesteld die duidelijk samenhangen met het ongeval, dan volgt doorgaans een ongevalsboeterapport. In ernstige gevallen kan zelfs direct een maatregel worden opgelegd, zoals stillegging van het werk.
Wanneer wordt een boete opgelegd – en hoe hoog is die?
Bij overtreding van de Arbowet kan de Inspectie een bestuurlijke boete opleggen. De hoogte van de bestuurlijke boete wordt afgestemd op de ernst van de overtreding en de mate van verwijtbaarheid. Boetes van tienduizenden euro’s zijn geen uitzondering.
Wat kunt u als werkgever doen bij een dreigende boete van de Arbeidsinspectie?
Voordat de Nederlandse Arbeidsinspectie een bestuurlijke boete oplegt, ontvangt u meestal eerst een voornemen tot boete. U krijgt dan de gelegenheid om binnen een korte termijn, doorgaans 14 dagen, een zienswijze in te dienen. In deze fase kunt u nog invloed uitoefenen op het besluit. Een goed onderbouwde zienswijze, gebaseerd op de juiste juridische en feitelijke argumenten, kan ertoe leiden dat de boete wordt verlaagd of zelfs volledig vervalt.
De vervolgstappen, zoals het opstellen van een zienswijze of het maken van bezwaar tegen een boetebesluit, brengen vaak complexe keuzes met zich mee. Het is daarom verstandig om een advocaat gespecialiseerd in bestuursrecht en arbeidsrecht in te schakelen. Zo voorkomt u dat belangrijke argumenten over het hoofd worden gezien en wordt uw positie juridisch goed onderbouwd.
Besluit de Arbeidsinspectie tóch tot het opleggen van een boete, dan kunt u daartegen bezwaar maken. Dit moet binnen zes weken. In het bezwaar kunt u onder meer aanvoeren dat het onderzoek onzorgvuldig was, dat onvoldoende rekening is gehouden met specifieke omstandigheden, of dat de hoogte van de boete niet in verhouding staat tot het incident. Wordt het bezwaar afgewezen, dan kunt u in beroep gaan bij de bestuursrechter.
Juridische hulp bij arbeidsongevallen en maatregelen van de Arbeidsinspectie
Of u nu werkgever bent en wordt geconfronteerd met een boete of maatregel van de Arbeidsinspectie, of werknemer en slachtoffer bent van een arbeidsongeval, in beide gevallen geldt: tijdig en deskundig juridisch advies is cruciaal.
Bij HJF Advocaten staan wij zowel werkgevers als werknemers bij.
Werkgevers kunnen bij ons terecht voor:
• strategisch meedenken in een vroeg stadium,
• het opstellen van een juridisch goed onderbouwde zienswijze of bezwaar,
• begeleiding bij beroep en hoger beroep bij de bestuursrechter.
Werknemers kunnen bij ons terecht wanneer:
• zij betrokken zijn bij een arbeidsongeval,
• hun rechtspositie onduidelijk is,
• zij vragen hebben over aansprakelijkheid, schadevergoeding of onderzoek door de Arbeidsinspectie.
Juridische hulp nodig na een arbeidsongeval of boete/maatregel van de Arbeidsinspectie?
📞 Bel ons op 010 – 418 61 56 voor direct contact met een advocaat.
📧 Of mail naar info@hjfadvocaten.nl voor een eerste vrijblijvende inschatting van uw zaak.
🌐 Meer informatie: www.hjfadvocaten.nl
